Onderwijs in Duitsland

Een verhuizing naar Duitsland vergt het één en ander. Zo moeten kinderen naar school gaan, en het kan ook zijn dat je er zelf gaat studeren. Het Duitse onderwijs lijkt vrij veel op het Nederlandse onderwijs. Wel is de leerplichtige leeftijd in Duitsland anders: in Duitsland hoef je pas naar school, wanneer je 6 jaar bent. De leerplichtige leeftijd duurt tot 16 jaar. Op deze pagina vindt je alle informatie over het onderwijs in Duitsland: van niveaus tot kosten!

Onderwijs in Duitsland

Basisonderwijs in Duitsland

Het onderwijs in Duitsland is vergelijkbaar met het Nederlandse systeem. Kinderen kunnen eventueel naar de Kindergarten gaan vanaf hun derde jaar. Dit is echter niet verplicht en wordt ook niet vergoed. De Kindergarten kun je vergelijken met de kleuterschool in Nederland. In Duitsland is dit niet verplicht. Pas wanneer kinderen zes jaar zijn moeten ze verplicht naar school. Tegenwoordig wordt de Kindergarten wel steeds populairder, doordat nu bijna alle ouders werken. In sommige delen van Duitsland zijn er te weinig plaatsen voor kleuters, wat resulteert in enorme wachtrijen. Sommige ouders schrijven hun kinderen daarom al in bij de geboorte.

Grundschule

De basisschool, in Duitsland bekend als de Grundschule, duurt vier jaar. Daarna kunnen de kinderen doorstromen naar de middelbare school. Net als in Nederland, kent men in Duitsland ook verschillende soorten niveaus in het middelbaar onderwijs. De ouders krijgen van de leraren een aanbeveling voor het niveau wat het beste bij hun kind past. Deze aanbeveling is gebaseerd op verschillende aspecten: de capaciteiten en interesses van het kind en evaluatie van de leraar en op de prestaties.

Je kunt niet zelf je basisschool kiezen, dit is afhankelijk van de regio waar je woont. Mocht de Grundschule ver van je woonplaats verwijderd zijn, dan krijgen je kinderen een schoolbus toegewezen. Het niveau van het basisonderwijs in Duitsland doet beslist niet onder voor het Nederlandse basisonderwijs! Wees er wel van bewust dat je kinderen waarschijnlijk meer huiswerk moeten maken dan in Nederland. Kijk er overigens niet vreemd van op als je kind vier jaar achter elkaar dezelfde leraar houdt. In Duitsland is namelijk een groot tekort aan leraren. Dit is echter wel een andere situatie dan in Nederland, want in Duitsland krijg je op de basisschool ook al verschillende vakken van verschillende leraren. Daardoor is de overstap naar het middelbaar onderwijs in Duitsland kleiner.

Middelbare school in Duitsland

Kinderen in Duitsland gaan al vanaf hun tiende jaar naar de middelbare school. Er zijn drie verschillende niveaus voor het volgen van middelbaar onderwijs in Duitsland:

  1. Het Gymnasium, vergelijkbaar met het VWO in Nederland, duurt ongeveer zes jaar en dient als voorbereiding op het hoger onderwijs. Je sluit dit af met het bekende Abitur.
  2. De Realschuleduurt ook zes jaar en is breder. In plaats van het praktijkonderwijs wordt er meer gekeken naar wiskunde en taalvaardigheden. Dit is vergelijkbaar met de havo.
  3. De Hauptschuleduurt zes jaar en stoomt leerlingen klaar voor het beroepsonderwijs. Hier komen veel praktisch werkzaamheden bij kijken.

Studeren in Duitsland

Je kunt het tertiair onderwijs ingaan middels de Berufsakademie, waarin je praktijkgericht kunt studeren. Deze scholen in Duitsland bieden hun leerlingen ruimte om te werken en leren op hetzelfde moment. Het is in feite hetzelfde als het mbo en je moet hiervoor de Hauptschule hebben afgerond. Meer informatie over het Duitse hoger onderwijs, studiebeurzen en veel ervaringsberichten vind je op de website www.studereninduitsland.nl.

Hoger onderwijs in DuitslandOnderwijs in Duitsland

De Fachhochschule (FH) is het hbo in Duitsland. Hiervoor moet je het Fachabitur of Abitur hebben behaald. Het tertiair onderwijs in Duitsland is dus vrijwel hetzelfde georganiseerd als in Nederland. Voor de Universität heb je namelijk het Abiturnodig, hetzelfde als je vwo-diploma.

In totaal zijn er zo’n 90 Duitse universiteiten, waarvan de Ludwig Maximilians-Universiteit, Universiteit van Keulen en Fernuniversität in Hagen hiervan de grootste zijn. Bovendien zijn er ook nog eens 111 Fachhochschulen en 54 Hochschulen voor muziek en kunst. Ten slotte zijn er nog 32 Hochschulen met een levensbeschouwelijke achtergrond en 85 privéhogescholen. Totaal studeren er 2.759.267 studenten aan de Duitse hogescholen en universiteiten.

Opvallend is dat het goedkoper is om te studeren in Duitsland dan in Nederland. Er geldt een semesterbijdrage van €100 tot €300. Eigenlijk is studeren in Duitsland in alle opzichten goedkoper dan studeren in Nederland. Zo ligt de kamerhuur van vrijwel alle Duitse studentensteden lager dan in Nederland (uiteraard wel met uitzondering van München). De gemiddelde kosten in levensonderhoud liggen ook wat lager: boodschappen en uitgaan in Duitsland zijn goedkoper. Om het nog eens voordeliger te maken, krijgen Nederlandse studenten vaak een vergoeding voor hun Nederlandse reisproduct. Dit is een uitbetaling van €90 per maand.

Je kunt natuurlijk nog een beurs aanvragen voor je studie in Duitsland. Dit komt goed van pas bij je uitwisseling, iets wat vaak een hele kluif is aangezien studenten geen full-time inkomen genieten. Zorg dat je deze ruim van tevoren aan hebt gevraagd via bijvoorbeeld de Deutsche Akademische Austauschdienst (DAAD).